بیماری‌های کلیه شایع، خطرناک اما قابل درمان؛

«بیماری‌های کلیه شایع، خطرناک اما قابل درمان»، این مطلب حقیقتی است که کلیه کارشناسان به آن اذعان داشته و در اسفند سال گذشته از سوی انجمن جهانی کلیه به عنوان شعار روز جهانی برگزیده شد.

 

در روز جهانی کلیه سعی می‌شود که با افزایش آگاهی اجتماعی در مورد وضعیت آماری بیماری‌های کلیه و همچنین ایجاد هشدار در مورد عواقب بیماری‌های کلیه و ترغیب سیاستگذاران سلامت و مردم به سرمایه‌گذاری برای بیماری‌های کلیه اقدام شود. این در حالی است که هفته حمایت از بیماران کلیوی (23 تا 30 آبان ماه) هفته ملی محسوب شده و در کشورهای مختلف در زمان‌های متفاوت برگزار می‌شود. در این هفته تلاش می‌شود که وضعیت بیماران کلیوی مورد بازنگری قرار گرفته و مشکلات متعددی که این بیماران با آن مواجه بوده و حل نشده باقی مانده‌ به چالش کشیده شود.

به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، دیالیز در بیماران کلیوی، رنجی است که نمی‌توان حد و مرزی را برای آن متصور شد. روزانه 200 لیتر خون توسط کلیه‌ها تصفیه می‌شوند که با از کار افتادن آنها، این وظیفه تصفیه دامن گیر دستگاه‌های دیالیز می‌شود. به گفته کارشناسان؛ هر دستگاه دیالیز در دنیا از عمری پنج ساله برخوردار است این در حالی است که در کشور ما حتی دستگاه‌های 20 ساله نیز به کار گرفته می‌شوند.

باز هم به گفته کارشناسان؛ امروزه جمعیت بیماران کلیوی و دیالیزی از رشد روزافزونی برخوردار بوده و همه ساله افراد زیادی در سراسر جهان به ‌بیماری حاد کلیه که ‌در مراحل اولیه علایم و نشانه‌ای ندارد، مبتلا می‌شوند. به این ترتیب در صورت عدم برنامه‌ریزی و پیشگیری، در آینده‌ای نه چندان دور دردی مشترک با عنوان "نارسایی کلیه" انسان‌های سر تا سر دنیا اعم از مسوولان و رجل سیاسی تا غریب‌ترین عضو ساکن روستاهای دورافتاده را با یکدیگر پیوند خواهد داد.

به گفته مسوولان و بر اساس محاسبات ستاد وزارت بهداشت، افزایش تعداد تخت‌های دیالیز به عنوان یک ضرورت مسجل شده است. متاسفانه ما نیز در کشور با روند روبه رشد بیماران دیالیزی مواجه هستیم. طوری که در سال 1380 جمعیت مبتلایان به بیماری‌های مزمن کلیه (ESRD) حدود 16 هزار نفر گزارش شده بود که این رقم در سال 86 به 32 هزار نفر افزایش یافت. همچنین پیش بینی می‌شود تا پایان سال 91 جمعیت مبتلایان به ESRD دو برابر شود. بنابراین حدود چهار سال برای مقابله و مدیریت این بیماری‌ها زمان باقی است.

در حال حاضر بالغ بر 35 هزار بیمار کلیوی تحت دیالیز یا پیوند در کشور وجود دارد. بر اساس استانداردهای جهانی حدود 500 میلیون نفر در دنیا در معرض بیماری‌های کلیوی قرار دارند. به عبارت دیگر از هر 10 نفر یک نفر به نارسایی کلیه مبتلاست. حدود 49 درصد بیماران کلیوی تحت درمان پیوند کلیه، 3/5 درصد از روش درمانی دیالیز صفاقی و 47/5 درصد از دیالیز خونی استفاده می‌کنند.

همچنین با توجه به نرخ رشد جمعیت بیماران کلیوی در کشور، طی 10 سال گذشته تعداد بخش‌های دیالیز از 147 بخش به 336 بخش افزایش یافته است که افزایش این تعداد تخت نیز به عنوان یک ضرورت، برای مسوولان مسجل شده است.

بر اساس آمارها، طی سال 86 حدود 58 درصد از بیماران کلیوی از سه نوبت دیالیز در هفته استفاده می‌کردند. 40 درصد بیماران از دو نوبت دیالیز در هفته و درصد کمی هم یک بار در هفته دیالیز می‌شدند. بنابراین تنها حدود 60 درصد بیماران از استانداردها بهره‌مند هستند.

در حال حاضر مجموعه بیماری‌های مزمن غیرواگیر بیش از 72 درصد بار بیماری‌ها را در افراد بالای 30 سال تشکیل می‌دهد. در حالی که مرگ و میر ناشی از بیماری‌های عفونی در پایان این دهه 3 درصد کاهش می‌یابد، 17 درصد در این بیماری‌ها افزایش خواهد داشت. از طرف دیگر بیش از 80 درصد بودجه‌های بهداشت و درمان دنیا صرف این بیماری‌ها می‌شود.

راه آسان و کم هزینه، پیشگیری و تشخیص زودرس بیماری‌های مزمن غیرواگیر از جمله بیماری‌های کلیه و درمان‌هایی در جهت کند کردن سیر بیماری و جلوگیری از بروز عوارض آن است. این امر با آزمایش‌هایی ساده امکان پذیر است. به این ترتیب این بیماری در مراحل اولیه کنترل شده و خطر نارسایی کلیه انتهایی (دیالیز و پیوند) و مشکلات قلبی و عروقی ناشی از آن کاملا منتفی می‌شود.

دکتر احمد تارا، رییس بیمارستان شهید مدرس و فوق تخصص کلیه، در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با اشاره به نیاز دوره‌ای تجهیزات پزشکی از جمله دستگاه‌های دیالیز به نوسازی و همچنین جایگزینی دستگاه‌های جدید گفت: دربحث تجهیزات پزشکی روند جاری وجود دارد؛ به این ترتیب که این وسایل پس از ورود به کشور به کار گرفته می‌شوند و پس از مدتی نیاز به نوسازی دارند. طی ده سال اخیر بسیاری از بخش‌های دیالیز در کشور به دستگاه‌های جدید مجهز شدند؛ اما، در مقابل رشد زیاد بیماران نیازمند دیالیز و همچنین نیاز به گسترش بخش‌های جدید در عمل به ندرت از دستگاه‌های جدید برای نوسازی بخش‌های با دستگاه‌های قدیمی‌تر استفاده می‌شود.

وی در این باره ادامه داد: همانطور که مرکز مدیریت پیوند و بیماری‌های خاص وزارت بهداشت اعلام کرده کمبود جدی دستگاه‌های دیالیز در کشور مسجل شده است. بر این اساس نیاز کل کشور به دستگاه‌های دیالیز بین 2 تا 3 هزار دستگاه تخمین زده می‌شود. در حال عادی حداکثر سالانه 150 تا 200 دستگاه تامین می‌شود. همچنین به طور متوسط قیمت این دستگاه‌ها بین 12 تا 15 میلیون برآورده می‌شود که در کنار آن هزینه‌های سیستم‌های تصفیه آب و کل مواد مصرفی نیز وجود دارد.

 

پوشش 60 درصدی استفاده از بی‌کربنات در دستگاه‌های دیالیز در کشور

دکتر تارا تبدیل مراکز دیالیز با استات به بی‌کربنات در طی پنج سال اخیر را از جمله نقاط مثبت فعالیت وزارت بهداشت برشمرد و گفت: مرکز شهید مدرس نیز جزو چهار بخش اول کشور در تجهیز به این سیستم است. بر اساس گزارش وزارت بهداشت سیستم پوشش بی‌کربنات به رقم بیش از 60 درصد در کشور رسیده است.

 

ضرورت قرار گرفتن پیوند در گروه بیماران خاص

 

افزایش 20 برابری داروهای شش ماه اول پیوند نسبت به سه سال گذشته

وی قرار نگرفتن پیوند در ردیف بیماران خاص را از جمله چالش‌های بزرگ بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه عنوان کرد و افزود: بسیار ضروری و توجیه‌پذیر است که پیوند نیز در گروه بیماران خاص قرار گیرد. مشکلات این بیماران تنها محدود به خاص بودن آنها نیست؛ چرا که این بیماران در شرایط فعلی با قیمت بسیار بالای داروهای پس از پیوند مواجه هستند. قیمت داروهای پیوند به ویژه برای شش ماه اول پس از پیوند نسبت به سه سال گذشته به طور متوسط تا 20 برابر افزایش پیدا کرده است که این امر اغلب از توان بیماران خارج بوده و بعضا ممکن است درمان‌های ارزان قیمتی برای آنها استفاده شود که مسلما در طول عمر کلیه پیوندی موثر خواهد بود.

 

پیش بینی می‌شود تاسیس بنیاد ملی کلیه ایران با چند سالی تاخیر همراه باشد

 

امواج افزایش و کاهش پوشش بیمه‌ها در سه سال اخیر

 

از رایگان بودن کل داروها تا واگذاری کل هزینه‌ها به بیماران در هر چند ماه خبرهای جدیدی می‌رسد

رییس بیمارستان شهید مدرس در ادامه پوشش بیمه‌ها در بیماران کلیوی را نامناسب ارزیابی کرد و گفت: به دنبال سیاست‌های واگذاری در کل کشور و علیرغم تاکید مسوولان دولتی و نمایندگان مجلس بر عدم قرار‌گیری نظام سلامت در بحث‌های واگذاری، حرکتی بسیار گسترده‌تر از سایر بخش‌ها در واگذاری تعهدات دولتی نه به بخش خصوصی بلکه به خود مردم صورت گرفته است. البته این روند با توجه به توسعه ساختار حکومتی کشورها غیرقابل اجتناب بوده است. اما، در سایر کشورها برای رفع مشکل، انجمن‌ها و بنیادهای خیریه جایگاه خالی دولتی را در این زمینه پر کرده‌اند. این در حالی است که پیش بینی می‌شود تاسیس بنیاد ملی کلیه ایران با چند سالی تاخیر همراه باشد؛ فاصله‌ای که بسیاری از بیماران از مشکل کاهش حمایت سیستم دولتی صدمه جدی خواهند خورد. بنابراین پوشش بیمه‌ها دارای امواج افزایش و کاهش فراوانی در سه سال اخیر بوده به طوری از رایگان بودن کل داروها تا واگذاری کل هزینه‌ها به بیماران در هر چند ماه خبرهای جدیدی دریافت می‌کنیم.

 

هزینه‌های کمرشکن تامین داروهای پیوندی در کشور

 

4 تا 6 میلیون تومان هزینه یک دوره درمان بیمار مبتلا به پس زدگی کلیه و مقاوم به درمان‌های ارزان

وی با اشاره به استفاده از داروهای ایرانی در بیماران کلیوی و حذف سوبسید انواع خارجی آن گفت: معمولا برای نظردهی در مورد داروها چه تاثیرپذیری و چه تاثیرناپذیری نیاز به تحقیقات گسترده و چندین ساله است. متاسفانه مطالعه قابل قبولی چه در جهت تایید اثرات داروهای ایرانی و چه در مورد عوارض آنها آنگونه که بیماران اعلام می‌کنند یا بعضا به آنها القا می‌شود انجام نشده است. انجمن نفرولوژی ایران که نظرات متخصصان کشور را اعلام کرده؛ حداقل برای سال اول با مسوولین به توافق رسیده بود که داروهای خارجی در پوشش سوبسید قرار داشته باشند و پس از آن داروی ایرانی تحت پوشش قرار گیرد. اما متاسفانه پس از سه ماه از توافق، تعهد پوشش سال اول نیز حذف شد. به این ترتیب هزینه داروهای پیوند در ماه‌های اول بسیار کمرشکن شده است طوری که اگر پزشک بخواهد از داروهایی که تا دو سال قبل در کشور استفاده می‌شد و اطمینان کافی به تاثیر آن وجود داشت استفاده کند؛ بیمار باید ماهانه به طور متوسط مبلغ 400 هزار تومان پرداخت کند. از طرف دیگر برای بیماری که دچار پس زدگی کلیه شده و مقاوم به درمان‌های ارزان است هزینه یک دوره درمان بیمار به طور متوسط 4 تا 6 میلیون تومان برآورد می‌شود؛ که پرداخت این رقم برای معدود افرادی بدون کمک سایرین ممکن خواهد بود.

 

انفجار بروز بیماری‌های کلیه در خاورمیانه در حال پیش آمدن است

وی با استناد به آمارهای سازمان جهانی بهداشت گفت: طی سال 2010 بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت به دلیل فقدان برنامه‌های پیشگیری، در منطقه خاورمیانه با انفجار بروز همراه خواهد بود و به دنبال آن انفجار شیوع بیماری‌های کلیه در حال پیش آمدن است. طوری که تا سال 2010 به نسبت سال 2000 در منطقه خاورمیانه آمار دو برابر خواهد شد.

 

ادامه عملکرد دولت به عنوان متولی کامل در سال‌های آینده دور از انتظار است

 

ضرورت قوی‌تر شدن ارگان‌های خیریه در کشور

دکتر تارا در ادامه با اشاره به تامین وسایل درمانی مورد نیاز بیماران کلیوی گفت: معمولا تامین وسایل برای افرادی که در محدوده قابل انتظار از لحاظ سن، جنس و نوع بیماری قرار دارند کار مشکلی نیست. اما بعضا برای بیمارانی که نیازهای خاص دارند پیش بینی تامین تجهیزات با مشکلاتی مواجه می‌شود. نکته‌ای که بسیار یادآوری آن مهم است این است که وضع موجود دیالیز و پیوند در ایران بسیار بهتر از کشورهای ضعیف و متوسط دنیا است و حتی طبق گزارشی در سال 2002 پنجاه و هشت درصد بخش‌های دیالیز انگلیس جای خالی برای پذیرش بیماران نداشته‌اند. حقیقتا دولت در سال‌های گذشته در نقش یک سازمان خیریه عمل کرده و بسیاری از هزینه‌های دیالیز در کشور رایگان بوده است. در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان خدمات دیالیز رایگان نبوده و جزیی از هزینه‌های بیماران توسط سازمان‌های خیریه پرداخت می‌شود. مسلما ادامه عملکرد دولت به عنوان متولی کامل در سال‌های آینده دور از انتظار خواهد بود و باید ارگان‌های خیریه در کشور قوی شوند.

وی با تاکید بر ضرورت تدوین منشور حقوقی بیماران کلیوی در کشور گفت: یکی از مشکلاتی که در کشور وجود دارد عدم آگاهی بیماران از حقوق آنها به عنوان یک بیمار دیالیزی است. به عنوان مثال بیمار دیالیزی لازم است در هفته 12 ساعت دیالیز دریافت کند؛ مگر در شرایطی که پزشک 9 ساعت در هفته را کافی بداند. متاسفانه به دلیل محدودیت بخش‌های دیالیز بسیاری از مراکز بدون اینکه برای بیمار مناسب باشد اقدام به کاهش زمان دیالیز بیمار، برای پذیرش بیماران بیشتر می‌کنند. این امر در عمل اتلاف تجهیزات یعنی ست و صافی و در کنار آن ضرر بیمار خواهد بود.

 

خرید و فروش زندگی

رییس بیمارستان شهید مدرس در ادامه در رابطه با خرید و فروش کلیه و اقدام به فروش کلیه در زمان حیات گفت: به طور اشتباه در ایران به عمل اهدا کلیه به عنوان فروش اطلاق می‌شود. از آنجا که ارزش واقعی کلیه بسیار بیشتر از مبالغ رد و بدل شده است، کلمه اهدا بسیار مناسب‌تر است. مسلما اگر در امر پیوند در سمت دیگر، بیماری مشکلش رفع نمی‌شد معدود افرادی حاضر بودند با این مبالغ کلیه خود را اهدا کنند.

دکتر تارا در ادامه با اشاره به فعالیت‌های بیمارستان شهید مدرس گفت: این مرکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بوده و به عنوان تنها بیمارستان دولتی دانشگاهی کل شمال غرب تهران است که جمعیت تحت پوشش بالقوه زیادی دارد. از طرفی این بیمارستان تنها در چند رشته فعالیت داشته و بویژه در زمینه قلب و کلیه در سطح بهترین بخش‌های کشور محسوب می‌شود. بیمارستان شهید مدرس در رشته کلیه جزو معدود بخش‌های کشور است که از کلیه شاخه‌های آن از جمله دیالیز خونی، دیالیز صفاقی، بیماری‌های کلیه، پیوند کلیه، مسایل عروقی کلیه و فوریت‌های کلیه برخوردار است.

رییس بیمارستان شهید مدرس در پایان گفت: این بیمارستان در مورد دیالیز معمولا با استقبال خوبی از طرف بیماران مواجه می‌شود. همچنین در مورد دیالیز صفاقی پرتعدادترین بخش دیالیز صفاقی داخل بیمارستانی کشور است. طبق آخرین آمار وزارت بهداشت، این بیمارستان در مورد پیوند کلیه با دارا بودن یک بخش اختصاصی با کیفیت بالا سومین بخش پیوند کلیه کشور از لحاظ تعداد پیوند است. با توجه به این که بخش قلب و جراحی قلب این مرکز قوی‌ترین بخش دانشگاه شهید بهشتی است، بسیاری از بیماران کلیوی که با مشکلات قلبی مواجه هستند از تمام کشور به این مرکز مراجعه کنند. در حال حاضر بخش کلیه بیمارستان با 11 تخت فعال به تعداد زیادی از بیماران، خدمات شبانه روزی ارائه می‌کند.

انتهای پیام

کد خبر: 8708-14254

/ 0 نظر / 6 بازدید